แผนกคริสตศาสนธรรม  อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ

CATECHETICAL CENTER OF BANGKOK ARCHDIOCESE

thzh-CNenfritjako

แนวทางการปฏิบัติของคาทอลิกต่อประเพณี-ศาสนพิธีของพุทธศาสนา


ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต
ประเพณีเกี่ยวกับชีวิตเป็นเรื่องที่คนไทยส่วนใหญ่กระทำกัน คริสตชนก็ควรทำด้วย เพียงแต่ในส่วนที่เป็นพิธีกรรมทางพุทธศาสนา ก็อาจละเว้นหรือใช้พิธีกรรมทางคริสต์แทนที่

การเกิด (ทำขวัญ)


ความเป็นมา
files230110162205การทำขวัญ เป็นพิธีที่ชาวไทยได้ถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ซึ่งเป็นประเพณีเกี่ยวกับการเกิด กล่าวคือ ลูกเกิดมา บิดา-มารดา ก็ย่อมมีความรัก ความยินดี เป็นอย่างยิ่ง เริ่มแรกที่มารดารู้ว่าตั้งครรภ์ ก็เฝ้าทะนุถนอมประคับประคองเพื่อไม่ให้ลูกในท้องได้รับความกระทบกระเทือน ครั้นเมื่อถึงกำหนดคลอดทารกของตนปลอดภัยย่อมเกิดความปลาบปลื้ม นับว่าเป็นสิ่งที่บิดามารดา ตลอดจนญาติพี่น้องทั้งหลายเอ็นดูรักใคร่ดุจดังดวงใจ ฉะนั้น เมื่อเกิดมาก็จะต้องมีการทำพิธีมงคลรับขวัญ ซึ่งได้ถือเป็นประเพณีปฏิบัติสืบต่อกันมา เริ่มตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเติบโตก็มีพิธีมงคลเกี่ยวกับชีวิตที่ดีงามตลอดมา ทุกพิธีของปู่ย่าตายาย เป็นสิ่งดี ควรได้ศึกษาเอาไว้ เพราะหลายครั้งพิธีต่างๆ เหล่านี้ช่วยการพัฒนาชีวิตมนุษย์โดยเฉพาะทางด้านจิตใจ

1. การทำขวัญวัน พิธีทำขวัญวัน
ในการทำขวัญวัน วันโบราณถือกันว่าเด็กที่คลอดมาภายใน 3 วัน ยังเป็นลูกผี พ้นวันที่ 4 แล้ว จึงเป็นลูกคน ดังคำพังเพยที่มักพูดกันติดปากต่อๆ กันมาว่า “3 วันลูกผี 4 วันลูกคน” ซึ่งหมายถึงว่าเมื่อเด็กคลอดพ้นวันที่ 3 ก็เป็นอันว่ารอดชีวิต จึงเริ่มทำพิธีรับขวัญ เรียกว่า “พิธีทำขวัญวัน”

พิธีกรรมการรับขวัญ
สิ่งที่จะใช้ในพิธีได้แก่ บายศรีปากชาม 1 สำรับ เครื่องกระยาบวช 1 สำรับ เครื่องเจิมหน้าผาก (แป้งกระแจะ น้ำมันหอม) โต๊ะหมู่บูชา ต่อจากนั้นก็หาฤกษ์ยาม แล้วจึงทำพิธีรับขวัญเด็ก โดยนิมนต์พระหรือเชิญญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือมากระทำพิธีก็ได้

2. พิธีทำขวัญเดือน
หลังจากทำพิธีรับขวัญวันผ่านไปจนครบ 1 เดือนแล้ว ในสมัยโบราณจะจัดให้มีการทำขวัญเดือนอีกครั้ง แต่ก่อนจะถึงวันครบกำหนดต้องนำวันเดือนปีเกิดของเด็กไปให้พระดูฤกษ์ โดยจะทำพร้อมกับพิธีโกนผมไฟ เมื่อได้ฤกษ์แล้วต้องเตรียมสิ่งของที่จะใช้ในพิธีการดังนี้ (สามสิ่งแรกคล้ายกับการรับขวัญวัน ส่วนที่ต่างกันไปก็คือ มีเครื่องสังเวย เช่น เป็ด ไก่ อย่างละ 1 ตัว) จากนั้นจึงทำพิธีรับขวัญเดือน

แนวทางการปฏิบัติของคริสตชนคาทอลิก – การเกิด (ทำขวัญ)
การทำขวัญนั้นเป็นเพียงประเพณีไทย กระทำสืบเนื่องมาแต่โบราณ เพื่อป้องกันภัยอันตรายจากภูตผีปีศาจ ซึ่งจะมารบกวนทารกที่เกิดใหม่ และเป็นการรับขวัญสมาชิกใหม่ในครอบครัวและเครือญาติ นอกจากนั้น พิธีการรับขวัญไม่ได้เป็นพิธีกรรมทางศาสนาพุทธ
ดังนั้น การร่วมพิธีทำขวัญแก่เด็กแรกเกิด เป็นการรับขวัญสมาชิกใหม่ในครอบครัวและเครือญาติ คาทอลิกสามารถเข้าร่วมในพิธีทำขวัญนี้ได้
กรณีที่คาทอลิกประสงค์ที่จะทำขวัญให้แก่บุตรหลานของตนตามประเพณีไทยเดิม ก็สามารถทำพิธีทำขวัญได้โดยปรับรายละเอียดบางส่วนให้เข้ากับวิถีทางคริสต์ แต่ไม่สามารถดูฤกษ์ดูยาม

คำสอนของพระศาสนจักร
พระศาสนจักรไม่รับการทำนายทุกรูปแบบ การไปขอความช่วยเหลือจากซาตานหรือปีศาจ การร้องเรียกหาผู้เสียชีวิตไปแล้ว หรือการปฏิบัติอื่นๆ ซึ่งถืออย่างไม่ถูกต้องว่าเปิดเผยอนาคต การปรึกษาหาคำทำนายฤกษ์ยาม โหราศาสตร์ การทำนายโชคชะตา การตีความบางสิ่งบอกเหตุและโชคชะตาปรากฏการณ์ของการเข้าทรง การไปขอความช่วยเหลือต่อคนทรง เป็นการปกปิดความต้องการมีอำนาจเหนือกาลเวลา เหนือประวัติศาสตร์และเหนือมนุษย์ พร้อมๆ ไปกับความต้องการที่จะให้ตนเองใช้ประโยชน์จากอำนาจที่ซ่อนเร้น สิ่งต่างๆ เหล่านี้ขัดแย้งกับเกียรติภูมิและความเคารพนับถือ รวมถึงความยำเกรงด้วยความรัก ซึ่งเราต้องมอบให้แด่พระเจ้าผู้เดียวเท่านั้น